اثر طلای جهانی بر بازار داخلی/ طلا به کدام سو میرود؟
به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری صابرین نیوز، بازار طلای کشور در طول یک سال گذشته نوسان بالایی را تجربه کرده است. طلای ۱۸عیار در یک سال گذشته حدود ۱۳۸ درصد و سکه طرح جدید نیز حدود ۱۳۱ درصد رشد قیمتی داشتهاند، بخشی از این افزایش قیمت بهدلیل حوادث سیاسی منفی داخلی و خارجی متعدد مرتبط با ایران در طول یک سال گذشته بوده است و بخشی نیز ناشی از نوسان بازارهای جهانی.
قیمت اونس طلای جهانی در طول این یک سال با رکوردشکنی پیاپی به بالای ۲۹۵۴ دلار رسیده و بیش از ۴۶ درصد رشد کرده است. علت اصلی نوسان اونس طلای جهانی نیز افزایش نااطمینانیها در اقتصاد جهانی بهدنبال حوادث سیاسی منفی بوده است. تداوم و گسترش جنگ اوکراین، تشدید جنگ غزه، تهدیدهای ترامپ علیه کشورهای مختلف جهان پس از ریاستجمهوری و جنگ تعرفهای او از عوامل اصلی افزایش نااطمینانیهای اقتصاد جهانی در یک سال گذشته بود.
چشمانداز منفی این اتفاقات سیاسی، سایه رکود را بر اقتصاد جهان انداخت و سرمایهگذاران را بهسمت امنترین پناهگاه نااطمینانیهای بالای اقتصاد یعنی طلا کشاند، همین مسئله سبب رشد قیمت طلای جهانی شد که بازار داخلی ایران را نیز تحتتدثیر قرار داد، این در حالی بود که اقتصاد ایران در یک سال اخیر خود نیز حوادث متعددی را تجربه کرد که هر کدام از آنها موج جدیدی از فشار رشد قیمتی را بهدنبال داشتند.
در طول سالهای اخیر نهتنها مبادلات طلا در جهان بهشدت افزایش یافته است، بلکه تقاضای طلا توسط بانکهای مرکزی نیز بسیار رشد کرده است، در واقع، تقاضای طلا برای کاهش ریسک تنها از سوی سرمایهگذاران نبوده و تبدیل به یک روند جهانی شده است.
افزایش صادرات و واردات طلا در جهان
بررسی روند صادرات طلا در جهان نشان میدهد که با اینکه صادرات طلا از 500 میلیارد دلار در سال 2013 به 300 میلیارد دلار بین سالهای 2014 تا 2019 کاهش یافت، اما از سال 2020 دوباره به بیش از 400 میلیارد دلار رسید. در سال 2022، صادرات جهانی طلا به 469 میلیارد دلار رسید و آن را به هفتمین محصول تجاری بزرگ جهان تبدیل کرد.
سوئیس، پایتخت مبادله طلای جهان، با صادرات ۲۱درصدی بیشترین سهم را در جهان داشت و انگلستان با سهم ۱۶درصدی و امارات و آمریکا نیز هر کدام با سهم ۸درصدی از بزرگترین صادرکنندگان طلا در سال 2022 هستند. (نمودار 2)
در سال ۲۰۲۲ آمار واردات جهانی طلا ۴۹۰ میلیارد دلار ثبت شده که حاکی از بیشترین میزان در بازه ۱۰ساله پیش از آن است.
سوئیس با ۲۰ درصد در رتبه نخست واردات و کشورهای آسیایی چین و امارات در رتبههای بعدی بزرگترین واردکنندگان طلا در سال 2022 هستند.
دومین رکورد رشد بالای 1000 تن ذخایر طلای بانکهای مرکزی در 2023
بر اساس گزارش شورای جهانی طلا (World Gold Council)، در سال 2023 برای دومین سال متوالی میزان خالص خرید طلا توسط بانکهای مرکزی به بالای 1000 تن رسیده است.
در سال 2022 بالاترین رکورد خالص خرید طلا توسط بانکهای مرکزی با 1082 تن ثبت شد. این روند در سال 2023 نیز ادامه داشته است. خالص خرید طلای بانکهای مرکزی در سال 2023 نیز بالاتر از 1000 تن است و 1037 تن ثبت شده که اختلاف کمی با رکورد سال 2022 دارد.
بانک خلق چین و بانک ملی لهستان بزرگترین خریداران طلا در سال ۲۰۲۳ بودهاند. نمودار بزرگترین خریداران طلا در سال 2023 نشان میدهد که به طور کلی اقتصادهای نوظهور سهم بیشتری از افزایش ذخایر طلای بانک مرکزی را به خود اختصاص دادهاند.
تداوم روند تقاضای جهانی طلا در سال ۲۰۲۴
شورای جهانی طلا (WGC) اخیرا اعلام کرد که تقاضای جهانی برای طلا از جمله سرمایهگذاریهای خارج از بورس (OTC)، با یک درصد افزایش، به رکورد 4974.5 تن در سال 2024 رسیده است و بانکهای مرکزی خرید را در سه ماهه چهارم سال 2024 تسریع کردند. در سال 2023، این رقم 4899 تن بود.
در سال ۲۰۲۴ بانکهای مرکزی روند افزایش ذخایر طلای خود را ادامه دادند. در این سال بانکهای مرکزی به طور خالص 1044 تن طلا خریداری کردند.
بانک مرکزی کشورهای لهستان، ترکیه، هند، آذربایجان و چین در سال ۲۰۲۴ به ترتیب بزرگترین خریداران طلا بودهاند. در این سال بانک مرکزی کشورهای لهستان 89.5 تن، ترکیه 74.8 تن، هند 72.6 تن و آذربایجان 44.8 تن و چین 44.2 تن خالص خرید طلا را ثبت کردهاند.
واردات ۸۰ تن طلا توسط ایران در ۱۰ ماهه سال ۱۴۰۳
ایران نیز از روند جهانی خریداری طلا تبعیت کرده است و طبق آخرین آمارها، در ۱۰ ماهه ۱۴۰۳ بیشاز 80 تن طلا به ارزش 6 و نیم میلیارد دلار وارد کشور شده است. این در حالیست که میزان واردات طلا به ایران در سال گذشته 30 تن به ارزش یک میلیارد و 936 میلیون دلار بوده است.
* پیش بینی روند آتی قیمت طلا
روند قیمتی طلای جهانی به افزایش یا کاهش تنشهای سیاسی بستگی دارد. کاهش تنشهای سیاسی در سطح جهانی تأثیر قابل توجهی بر قیمت طلای جهانی خواهد داشت. طلا به عنوان یک دارایی امن، معمولاً در زمانهای بحران سیاسی و اقتصادی و نااطمینانیها مورد توجه سرمایهگذاران و با کاهش این نااطمینانی، ممکن است تقاضا برای خرید طلا کاهش یابد و این موضوع میتواند بر قیمت آن تأثیر منفی بگذارد.
بنابراین در سناریوی تشدید تنشها باید انتظار افزایش قیمت انس را داشته باشیم و در سناریوی کاهش تنش و نااطمینانیها باید منتظر آغاز روند کاهشی قیمت انس باشیم.
در سناریوی سوم یعنی تثبیت شرایط فعلی، کارشناسان اقتصادی پیشبینی میکنند که روند صعودی طلا با شیب کمتر نسبت به سناریوی تشدید تنشها، ادامه پیدا میکند.
قیمت انس در معاملات روز یکشنبه ۶ اسفند ۱۴۰۳ رکورد ۲۹۵۶ دلاری را نیز شکست و مدت کوتاهی در این نرخ باقی ماند اما در آخرین معاملات به ۲۹۴۲ دلار برگشته است. تنش جنگ غزه با توافق تبادل اسرا در حال برطرف شدن است و تنش جنگ روسیه و اوکراین نیز بنظر میرسد با مذاکره پوتین و ترامپ به سمت حل و فصل حرکت میکند. حل و فصل نهایی این تنشها میتواند با آغاز روند نزولی انس طلا همراه باشد، به شرط آنکه جهان با بحران دیگری مواجه نشود.
در معاملات امروز بازار ارز و طلای کشور شاهد روند نزولی بودهایم. نرخ دلار در آخرین معاملات به 91 هزار و 580 تومان و هر گرم طلای ۱۸ عیار به ۶ میلیون و ۵۷۰ هزار تومان رسیده است. سکه طرح جدید نیز با نرخ 74 میلیون و 500 هزار تومان معامله شد.
بانک مرکزی به منظور حفظ ثبات بازار ارز و طلا، دومین مرحله پیش فروش سکه را از فردا چهارشنبه ۸ اسفند ماه سال جاری برگزار میکند. بنظر میرسد مرحله دوم پیشفروش سکه با توجه به سررسید کوتاهتر و احتمالا نرخهای جذابتر با استقبال بیشتری نسبت به مرحله اول مواجه شود. این مسئله در روند کاهشی نرخ طلا و ارز پس از اعلام خبر برگزاری پیشفروش سکه، مشهود است.
تنشهای سیاسی یکی از عوامل نوسان بازار طلا و ارز در یکسال گذشته بوده است. ذخایر ارز و طلای مناسب بانک مرکزی و کاهش تنشهای سیاسی میتواند به صورت مستقیم موجب کاهش قیمتها در بازار طلا و ارز شود. در این میان روند کاهش بیثباتیهای سیاسی در سطح جهان و قیمت اونس طلای جهانی نیز نقش بسیار مهمی دارد.
انتهای پیام/